Uyku… Ama ne kadar ve ne zaman?

Hayatımızın bir parçası “uyku”…
İnsan yaşamının vazgeçilmez bir parçası.. Yemek içmek gibi büyük bir ihtiyaç..

Nasıl her şeyin fazlası yada azı zararlı ise uyku içinde geçerli bu kural. Fazla yemek yiyenlerde ve yanlış beslenenlerde oluşabilecek rahatsızlık ve hastalıklar gibi uykunun da belli kuralları var aslında.

uyku-düzensizligi
Her insanın kendisine göre bir uyku süresi var. Daha doğrusu kendi bünyesi, fiziksel yapısına göre diyelim. Uykunun belli saati olamaz. Yani insan 5 saat uyumalı, yok 10 saat uyumalı gibi kurallar söz konusu olamaz.
Fakat uzmanlar genelleme yapıldığında 6-9 saatlik uykunun ideal olduğunu belirtiyor.
Yeterince uyumayan insanların fiziksel rahatsızlıklar yaşadığı kesindir. Bununla beraber düzensiz uyumak da başlı başına sinir sistemini bozan bir durumdur. Bir vücutta sinir sisteminin bozulması demek, bir çok hastalığın yolda olduğunu gösterir.

Yeteri kadar uyunmazsa ne olur?

uykusuzluk

Uyku, vital yani muhakkak karşılanması gereken bir ihtiyaçtır. Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan bir deneyde, 11 gün hiç uyumayan öğrencide psikotik belirtilere rastlandı. Yetersiz ya da kalitesiz bir uyku biyolojik ve psikolojik rahatsızlıklarla sonuçlanır. Eksik uyumak stres ve konsantrasyon eksikliğine sebep oluyor. Aynı şekilde çok uykunun da belirli zararları olduğu gibi, belki en önemlisi zaman israfıdır.

Tabii burada şu kısmı atlamayalım: Nasıl uyku? Ne zaman uyku?

Öncelikle sadece süre (saat) mefhumu başlı başına bir ölçü değildir. Çünkü insanın ne zaman uyuduğu çok önemli. Gündüz uykusunun çok fazla etkisi olmadığı bilinmektedir.  En faydalı uygu gece uykusudur.  Gece derken, sadece karanlıktan söz etmiyoruz. Gecenin en etkili uyku zamanı 22.00-03.00 saatleri arasıdır. Bu saatlerde uyanık iseniz saatlerce uyuyor olsanız da çok faydası olmaz.
Yine öğlen 12-13 saatlerinde az bir uyku 3-4 saatlik uykuya eşdeğer olduğunu da unutmamak gerekir.

Tok mu uyumak gerekir, aç mı?

uyku saatleri
Elbetteki ideal ölçüde. Yemek yiyip yatmak çok çok zararlı. Tok karnına uyuduğumuzda beyin sürekli mide içeriğini parçalamakla meşgul olacaktır. Dolaşımdaki kanın önemli bir kısmı sindirim bölgesinde odaklaşacaktır. Uykunun durgunluğunda midenin peristaltik hareketi çok zor olacaktır. Mide duvarının parçalanmasını istemiyorsak midemizde bekleyen içeriğin bir an önce boşaltılmasına yardımcı olmalıyız. Beyin uykumuzda midemizi çürümekten kurtarmak için çırpınır, didinir. Uyandığımızda ise sanki hiç uyumadığımız hissine kapılırız. Kendimizi kendi ellerimizle tahrip ederiz. Hikmet ve ilmen açlıkta gizli olduğunu buyuran sevgili Peygamberimiz(asm) “Aç olarak uyuyan kişinin etrafında sabaha kadar huriler dolaşır” demektedir. Almanya’da yapılmış olan bir araştırma saat 23.00’de uyuyan kişinin en geç 20.30’da akşam yemeğini yemiş olması gerektiğini ortaya koymuştur.

Uyku için tavsiyeler

  • Uyku saatlerimizi değiştirmeden günde 6-7 saatten fazla uyumamalıyız. (Bu süre 22-03 saatleri baz alınarak ortalamaya göre verilmiştir. Yukarıda belirttiğimiz gibi her insan için değişebilir.)
  • Sabah erken kalkmalı ve öğlen vaktine kadar bir daha uyumamalıyız.
  • Öğlen yarım saat süreyle(11:00-13.30 arasında) ve gece 23:00 – 05:30 arası (1 saatlik kayma olabilir) uyuyor olmalıyız ve akşama yakın vakitte uyumamalıyız.
  • Uyku öncesinde vücut adalelerimizi gevşetmeliyiz.
  • Asla tok uyumamalıyız. Yemeğimizi uykudan en az 2.5- 3 saat önce yemeliyiz.
  • Bizi rahatsız edecek gürültülü, kötü kokulu, çok yumuşak veya tümsekli zeminde uyumamalıyız.